Het is maandagochtend.
De mailbox staat vol.
De planning kraakt.
En in het MT klinkt dezelfde zin als vorige maand:
“We lopen vast, maar mensen zijn niet te krijgen.”
Voor veel MKB-bedrijven is arbeidsmarktkrapte inmiddels geen conjunctureel probleem meer, maar een structurele realiteit. Vacatures blijven openstaan. Nieuwe collega’s zijn duur, schaars of na twee jaar weer weg. Toch draaien veel organisaties nog steeds alsof extra FTE’s de oplossing zijn.
Dat is begrijpelijk.
Maar het is ook gevaarlijk.
De pijn zit niet in te weinig mensen
De pijn zit in hoe het werk is georganiseerd
Wat je in de praktijk ziet, is geen gebrek aan inzet.
Integendeel.
Mensen werken hard. Te hard.
Waar wij in Nederland jaren geleden nog véél efficiënter werkten, dan die Amerikanen met hun uren cultuur, zien we de afgelopen jaren een omslag. Waar andere landen de techniek en verandering al omarmen, zijn wij in Nederland nog te conservatief. En dat maken we nu goed door extra hard te lopen, wat een rechtstreekse aanslag is op je ziekteverzuim en efficiency.
-
Finance sluit elke maand weer “heldhaftig” af
-
Operations lost elke fout handmatig op
-
Sales jaagt omzet na, maar lekt marge
-
Management vergadert om onduidelijkheid te managen
Iedereen is druk.
Maar niemand heeft tijd.
Dat is geen personeelsprobleem.
Dat is een productiviteitsprobleem.
En daar zit meteen de ongemakkelijke waarheid:
meer mensen aannemen in een inefficiënt systeem vergroot het probleem, in plaats van het op te lossen.
Waarom arbeidsmarktkrapte alles blootlegt
Arbeidsmarktkrapte doet één ding genadeloos goed:
het legt verspilling bloot.
Processen die jarenlang “net goed genoeg” waren, beginnen te knellen:
-
Dubbele controles “voor de zekerheid”
-
Excel-lijsten naast systemen
-
Handmatige work-arounds
-
Overdrachtsmomenten zonder eigenaarschap
-
Rapportages die niemand gebruikt maar wel tijd kosten
Zolang je kon opschalen met mensen, bleef dit verborgen.
Nu kan dat niet meer.
En dus ontstaat frustratie:
-
bij medewerkers (“het werk wordt nooit minder”)
-
bij managers (“ik krijg geen grip”)
-
bij finance (“we lopen achter de feiten aan”)
Productiviteit is geen HR-thema
Het is een finance-vraagstuk
In veel MKB-organisaties wordt productiviteit nog steeds gezien als:
-
iets voor operations
-
iets voor HR
-
iets voor “later”
Maar echte productiviteit gaat over:
-
waar gaat tijd naartoe?
-
welke activiteiten leveren waarde?
-
waar lekt geld zonder dat het zichtbaar is?
-
welke keuzes worden structureel uitgesteld?
Dat zijn finance-vragen.
Want elke inefficiënte stap vertaalt zich uiteindelijk naar:
-
hogere kosten
-
lagere marge
-
slechtere cashflow
-
minder voorspelbaarheid
En juist daar ligt de rol van finance als business partner.
Waarom verbeteren zo lastig voelt
Als het zo logisch is, waarom gebeurt het dan zo weinig?
Omdat verbeteren voelt als extra werk.
En extra werk is precies wat niemand heeft.
Daarnaast:
-
Iedereen zit vast in de operatie
-
Er is geen objectief beeld van waar de tijd écht blijft
-
Niemand durft het hele proces ter discussie te stellen
Dus blijft het bij symptoombestrijding:
-
nog een controle
-
nog een overleg
-
nog een tijdelijke oplossing
Totdat het kraakt.
Wat bedrijven die wél doorbreken anders doen
Organisaties die arbeidsmarktkrapte gebruiken als kantelpunt, maken een paar fundamentele keuzes:
1. Ze stoppen met optimaliseren op gevoel
Ze meten:
-
doorlooptijd
-
wachttijd
-
herstelwerk
-
overdrachtsmomenten
-
foutpercentages
Niet om te controleren, maar om te begrijpen.
2. Ze kiezen focus
Niet tien verbeterinitiatieven tegelijk.
Maar één kernproces dat het verschil maakt, zoals:
-
order-to-cash
-
maandafsluiting
-
klantonboarding
-
facturatie & incasso
En dat proces maken ze radicaal eenvoudiger.
3. Ze durven te schrappen
Echte productiviteit komt zelden van iets nieuws toevoegen.
Het komt van stoppen met dingen die ooit logisch waren, maar nu alleen vertragen.
4. Ze maken het neutraal
Het gaat niet over mensen.
Het gaat over het ontwerp van het werk.
Dat haalt emotie uit de discussie en maakt verbetering mogelijk.
En ja, daar worden vaak consultants voor ingehuurd
Niet omdat het team het niet kan.
Maar omdat iemand van buiten:
-
tijd en focus heeft
-
patronen herkent
-
vragen durft te stellen die intern gevoelig liggen
Een goede productiviteitsaanpak levert geen dik rapport op.
Die levert:
-
inzicht
-
keuzes
-
en structurele rust
Rust in de operatie.
Rust in finance.
En ruimte om weer vooruit te kijken.
De vraag die elk MKB-bedrijf zich nu moet stellen
Niet:
“Hoe vinden we meer mensen?”
Maar:
“Als we het de komende twee jaar met dit team moeten doen,
hoe moet ons werk dan anders worden ingericht?”
Wie die vraag serieus durft te beantwoorden,
komt automatisch uit bij productiviteit, proces en focus.
Niet als trend.
Maar als voorwaarde om überhaupt gezond te blijven groeien.
Tot slot
De meeste MKB-bedrijven kunnen vandaag al 15–30% capaciteit vrijspelen
zonder één extra FTE.
Niet door harder te werken.
Maar door slimmer te organiseren.
De vraag is niet of dat nodig is.
De vraag is: hoe lang kun je het je nog veroorloven om het niet te doen?