Inleiding
Financials en CFO’s in het MKB willen hun organisatie effectiever sturen op basis van data. In de praktijk leidt dat vaak tot de vraag om méér rapportages en analyses. Tegelijkertijd ervaren veel CFO’s dat “data” het grootste obstakel is: informatie voelt onvolledig, versnipperd of niet betrouwbaar genoeg.
De kernvraag: is er echt te weinig data, of benutten we de bestaande data onvoldoende? Recente onderzoeken onder finance leaders laten zien dat beslissingen vaak worden genomen op basis van onvolledige of suboptimale gegevens (bron: CFO.com). Daarnaast geeft het merendeel van de CFO’s aan dat strategisch werk blijft liggen door laagwaardige werkzaamheden, zoals verzamelen en formatteren van data (bron: CFO.com).
Conclusie: het probleem is niet de kwantiteit van data, maar de kwaliteit van inzichten en de manier waarop we met data werken.
Onderzoeksdoel
In dit stuk laten we zien hoe MKB-bedrijven zonder méér rapportages toch beter kunnen sturen. We onderzoeken:
-
Waarom financiële data vaak onderbenut blijft.
-
Hoe je met bestaande rapportages sneller tot juiste conclusies komt.
-
Welke vaardigheden sterke financials nodig hebben.
-
Wat werkt in de praktijk: best practices uit Finance, Commercial (Sales) en Operations.
De dataparadox voor CFO’s
Hoewel er meer data is dan ooit, voelen CFO’s zich overspoeld. Veel organisaties blijven hangen in terugkijkende informatie (“wat is er gebeurd?”), in plaats van voorspellende inzichten (“wat betekent dit en wat nu?”). Onderliggende oorzaken:
-
Rapportage-reflex: elke maand dezelfde set uitdraaien als plichtpleging.
-
Weinig kritische dialoog: cijfers worden gepresenteerd, maar niet bevraagd.
-
Tijdverlies: veel uren in verzamelen en consolideren, te weinig in analyse.
-
Meer vragen ⇒ méér rapporten: dit vergroot ruis en veroorzaakt analysis paralysis.
Wat wél werkt: data kanaliseren naar kerninzichten en onbelangrijke details durven schrappen.
Van rapportage naar inzicht
Managers hebben geen extra rapporten nodig, maar betere inzichten uit bestaande info. Traditionele P&L’s en balansen vertellen wat er gebeurde; je moet toevoegen waarom het gebeurde en wat je nu doet.
Vier schakels om bestaande rapportages sterker te maken:
-
Stel betere vragen bij afwijkingen
Vraag bij elke variatie: “Waarom zien we dit?” en “Wat betekent dit voor Q4/volgend jaar?” Dat verplaatst Finance van scorekeeper naar analist. -
Voeg forward-looking elementen toe
Werk met forecasting, scenario’s en what-if’s (prijs, volume, mix, lead times). Zo wordt sturen proactief in plaats van reactief. -
Analyseer drivers, niet alleen uitkomsten
Koppel financiële KPI’s aan operationele en commerciële factoren (prijs, volume, korting, scrap, OEE, bezettingsgraad, conversie, churn). Segmentatie (per product/klant/regio) brengt oorzaken aan het licht die in totalen verdwijnen. -
Beperk en focus je KPI-set
Minder, maar betere KPI’s. Eén integraal “single source of truth” dashboard voorkomt versnippering. Dit vermindert ad-hoc-verzoeken en versnelt besluitvorming.
Quote om te onthouden
“Managers don’t need more reports; they need better financial insight.”
Praktijkcases (wat werkt bij anderen)
Schuman Cheese (manufacturing)
-
Situatie: ~30 losse voorraadrapporten per team.
-
Aanpak: Data centraliseren (cloud), één geïntegreerde data-cube, externe marktdata (POS) koppelen, dagelijks margedashboard.
-
Impact: Tijdwinst, één waarheid, sneller bijsturen in productie en voorraad.
-
Les: Centraliseer en standaardiseer eerst wat je al hebt.
CognitiveScale (software/SaaS)
-
Situatie: Onstilbare honger naar details vanuit bestuur/investeerders.
-
Aanpak: Terug naar kernmetrics (LTV, CAC, churn, product usage), benchmarks toevoegen; scorecard i.p.v. stapels rapporten.
-
Impact: Duidelijke prioriteiten; verkoopstrategie aangepast (meer partnerships, lagere CAC).
-
Les: Focus op metrics die besluiten echt voeden.
Wittur Elevator Components (industrie)
-
Situatie: Veronderstelde lage winstgevendheid in een landendivisie.
-
Aanpak: Hersegmenteren (kostencentra, mini-P&L per segment), overhead eerlijk toerekenen.
-
Impact: Divisie bleek waardevoller dan gedacht; strategie herzien; versnelling naar uniform ERP + BI.
-
Les: Met dezelfde data, anders gestructureerd, krijg je andere (betere) besluiten.
Finance × Sales × Operations: 1 + 1 = 3
Beste inzichten ontstaan buiten de silo. Maak de koppeling tussen Finance, Sales en Operations concreet:
-
Finance ↔ Sales: marge per klant/product, prijselasticiteit, kortingseffecten, funnel-conversies.
→ Beter pricing, realistischere forecasts, focus op hoogwaardige segmenten. -
Finance ↔ Operations: OEE, scrap, bezetting, doorlooptijden, voorraadrotatie, leverbetrouwbaarheid.
→ Kostenbesparingen, minder verspilling, hogere throughput en betrouwbaardere levertijden.
Praktisch: maandelijkse joint reviews (Finance & Sales / Finance & Ops), gedeelde KPI-dashboards, korte feedbackloops, en multidisciplinaire verbeterprojecten.
Vaardigheden van de sterke financial
-
Analytische nieuwsgierigheid: altijd waarom en wat nu vragen.
-
Forward-looking: forecasting, scenario’s, sensitiviteit.
-
Business acumen: de taal van Sales & Operations spreken; waarde-drivers kennen.
-
Datavaardig: BI/Excel uitstekend beheersen, dataflows begrijpen, automatiseren waar het loont.
-
Storytelling: complexe info helder vertalen naar actie en eigenaarschap.
-
Prioriteren: kiezen wat ertoe doet, ruis durven negeren, besluiten nemen op 80% i.p.v. wachten op 100%.
Concreet advies voor MKB-CFO’s
1) Optimaliseer wat je al hebt
-
Schrap doublures, harmoniseer definities, voeg driver-analyses toe aan je vaste set.
-
Maak één managementview die iedereen gebruikt.
2) Kies 6–10 kern-KPI’s
-
Mix van financieel (EBIT, marge, DSO/DOH, cash conversion) en operationeel/commercieel (OEE, scrap, leverbetrouwbaarheid, conversie, CAC, churn).
-
Koppel elke KPI aan een actiehouder en een maatregel.
3) Bouw self-service voor lijnmanagers
-
Eén simpel live dashboard met drill-downs voorkomt eindeloos ad-hoc werk en versnelt besluiten.
4) Versterk skills & rolopvatting
-
Train finance in diagnostisch denken, visualisatie en presentatie.
-
Huur gericht aan op data-/BI-vaardigheden of betrek parttime expertise.
5) Verweef Finance met Sales & Ops
-
Maandelijkse joint reviews; beslis op één waarheid.
-
Start 2–3 verbetertrajecten per kwartaal (pricing, voorraad, doorlooptijd) met harde doelstellingen.
6) Investeer verstandig in tooling
-
Haal eerst alles uit ERP/Excel/BI dat je al hebt.
-
Pas daarna gericht investeren in FP&A/BI als complexiteit toeneemt; implementeer stap-voor-stap.
Slot
Data is niet de heilige graal; inzichten zijn dat wel. Wie met een analytische blik naar bestaande cijfers kijkt, ontdekt dat er vaak al goud in de organisatie ligt. Minder rapporten, betere interpretatie, en integraal samenwerken: dát is hoe MKB-CFO’s met vertrouwen en snelheid sturen op resultaat.
Bronnen (selectie)
CFO.com (surveys over tijdsbesteding & besluitvorming), EY (data-gebruik en barrières in Finance), The CFO Magazine (rol van de moderne CFO), Escalon (CFO als cross-functionele verbinder), en diverse praktijkcases uit publieke CFO-interviews en blogs.